01Girişimsel nöroradyoloji nedir?
Girişimsel nöroradyoloji, beyin, boyun ve omurilik damarlarına yönelik tedavileri kapsayan girişimsel radyoloji alanıdır. Tedavi, hedef damara damar ağının içinden ulaşılarak yapılır. Kasık veya bilek atardamarından girilen kateter, boyun damarlarından geçerek beyin damarlarına kadar ilerletilir.
Kullanılan malzemeler beyin damarlarının yapısına göre üretilmiştir. Mikrokateterler saç teli inceliğindedir; koil denilen platin sarmallar, akış yönlendirici stentler ve pıhtı çekme araçları bu ince kateterlerin içinden hedefe taşınır. İşlem sırasında hekim, ekrandaki gerçek zamanlı damar görüntüsünü izleyerek ilerler.
Bu işlemlerin bir kısmı planlı, bir kısmı ise acil şartlarda yapılır. Akut inme ve beyin kanaması gibi tablolarda tedaviye başlama zamanı sonucu doğrudan etkiler. Ani gelişen tek taraflı güçsüzlük, konuşma bozukluğu, ağız kayması veya ani şiddetli baş ağrısı varsa vakit kaybetmeden 112 aranmalıdır.
02Bu yöntem hangi hastalıklarda kullanılır?
- Beyin anevrizması: damar duvarının balon gibi genişlediği, kanama riski taşıyan durum.
- Akut iskemik inme: beyin damarının pıhtı ile tıkanması sonucu gelişen felç tablosu.
- Karotis arter (şah damarı) darlığı: boyun atardamarındaki daralmaya bağlı inme riski.
- AVM ve damarsal malformasyonlar: atardamar ile toplardamar arasındaki anormal bağlantılar.
- Beyin ve yüz bölgesi damar tümörleri: ameliyat öncesi kanamayı azaltmak için yapılan embolizasyon.
- Dirençli burun kanaması: ilgili atardamarın içeriden kapatılması.
Hangi hastada hangi yöntemin uygun olduğu; damar anatomisi, hastalığın yeri, boyutu ve hastanın genel durumu birlikte değerlendirilerek belirlenir. Karar çoğu hastada beyin cerrahisi ve nöroloji ile birlikte alınır.
03Girişimsel yöntemin cerrahiden farkı
| Karşılaştırma | Girişimsel nöroradyoloji | Açık beyin cerrahisi |
|---|---|---|
| Ulaşım yolu | Damar içinden, kasık veya bilekten | Kafatasının açılması |
| Anestezi | İşleme göre lokal anestezi veya genel anestezi | Genel anestezi |
| Yoğun bakım ihtiyacı | Sıklıkla kısa süreli izlem | Genellikle daha uzun izlem |
| İyileşme | Günler içinde günlük düzene dönüş | Haftalarla ölçülen dönem |
| Beyin dokusuna temas | Doğrudan temas olmadan, damar içinden | Dokuya doğrudan yaklaşım |
← Yana kaydırın
Her iki yöntemin de uygun olduğu hasta grupları farklıdır. Yöntem seçimi hastalığın evresi, anatomi ve hastanın genel durumuna göre yapılır. Bazı anevrizmalarda cerrahi, bazılarında damar içi yaklaşım öne çıkar; karar hasta bazında verilir.
04Hasta yolculuğu: ilk başvurudan takibe
- Değerlendirme. Şikâyetler, nörolojik muayene bulguları ve mevcut görüntülemeler incelenir.
- Görüntüleme. BT anjiyografi, MR anjiyografi veya kateter anjiyografi ile damar haritası çıkarılır.
- Karar. Tedavi gerekliliği ve yöntemi, nöroloji ve beyin cerrahisi ile birlikte değerlendirilir.
- Hazırlık. Kan testleri, ilaç düzenlemesi ve gerekli durumlarda kan sulandırıcı planı yapılır.
- İşlem. Anjiyografi ünitesinde uygulanır. Acil tablolarda bu basamaklar hızlandırılmış şekilde işler.
- Takip. Kontrol muayenesi ve görüntüleme takvimi işleme göre belirlenir; genellikle ilk kontrol erken dönemde yapılır.
İlk görüşmeye getirilmesi gerekenler
- Beyin BT, MR, BT anjiyografi veya MR anjiyografi görüntüleri
- Varsa daha önce yapılmış kateter anjiyografi kayıtları
- Nöroloji veya beyin cerrahisi konsültasyon notları
- Kullanılan ilaçların listesi, özellikle kan sulandırıcılar
- Tansiyon, şeker ve kolesterol takip sonuçları
05Sık kullanılan terimler
| Terim | Anlamı |
|---|---|
| Anevrizma | Damar duvarının balon gibi genişlediği zayıf bölge |
| Koil | Anevrizma kesesini dolduran ince platin sarmal |
| Trombektomi | Damarı tıkayan pıhtının kateterle çekilerek çıkarılması |
| Karotis arter | Boyunda yer alan ve beyni besleyen ana atardamar, halk arasında şah damarı |
| AVM | Atardamar ile toplardamar arasındaki anormal damar yumağı |
| Serebral anjiyografi | Beyin damarlarının kateter ve kontrast madde ile görüntülenmesi |
← Yana kaydırın
Bu işlemin size uygun olup olmadığı, mevcut görüntülemeleriniz ve muayene sonrasında belirlenir. Değerlendirme için randevu talebi oluşturabilir veya iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.
